ZCK Kraków - Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie

BIP Szanujemy zmarłych, cenimy czas żywych

Ogłoszenia

50 lat cmentarza Batowickiego 2016-08-01 10:01:43

Mariusz Gotfryd

50 lat cmentarza Batowickiego

 

Obecnie największa krakowska nekropolia licząca ponad 50 hektarów należy do 10 największych cmentarzy w Polsce. Choć nie tak znana jak cmentarz Rakowicki, Podgórski czy Salwatorski wśród mieszkańców Krakowa uchodzi za jedną z piękniejszych nekropolii.

Jego początki można wiązać z istniejącym tu od 1931 roku parafialnym cmentarzem mieszkańców Prądnika Czerwonego. Już wtedy po zaopiniowaniu przez władze sanitarne utworzenia nowego cmentarza parafialnego władze miasta zwróciły uwagę na grunty orne należące w części do parafii Jezusa Dobrego Pasterza, oo. Dominikanów i zwykłych mieszkańców podkrakowskiej wsi. Grunty położone były przy drodze prowadzącej w kierunku wsi Batowice- stąd potoczna nazwa tego cmentarza jako Batowicki, choć formalnie cmentarz ten nazywa się Prądnik Czerwony. Ponieważ liczba miejsc grzebalnych na cmentarzu Rakowickim drastycznie się zmniejszała Miasto zmuszone było do utworzenia nowego cmentarza. W 1938 roku Rada Miejska uchwaliła wybór tych terenów na projektowany cmentarz; w 1939 roku zatwierdził go wojewoda. Obliczono, że nowa nekropolia powinna mieć co najmniej 29 ha by zapewniła na 20 lat możliwość grzebania zmarłych. Niestety przez działania wojenne projekt ten został zaprzestany. Powrócono jednak do niego na początku lat 60 XX wieku gdy na wojskowej części cmentarza Rakowickiego zabrakło już nowych miejsc grzebalnych. Miasto nabyło wówczas od prądnickiej parafii około 1 ha ziemi graniczącej od południa z parafialnym cmentarzem; pozostałe od klasztoru Trójcy Świętej tj. oo. Dominikanów. W sumie pozyskano ok. 20 ha ziemi, które w części ogrodzono, utworzono prowizoryczne alejki, wyznaczono kwatery. W takiej formie w 1966 roku cmentarz był gotowy do nowych dochowań. Pierwsze pochówki rozpoczęto
w obecnej kwaterze A5a. Jako pierwszego na nowoutworzonym komunalnym cmentarzu pochowano 1 sierpnia Franciszka Januszewskiego, którego grób nie przetrwał do dzisiejszych czasów. Próżno szukać także innych grobów zmarłych, którzy pochowani zostali tu w 1966 roku- w sumie 105 osób, których mogiły przykopano i oddano pod nowe pochowki. Początkowo nowy cmentarz wśród mieszkańców Krakowa nie cieszył się dużym uznaniem- raz, że daleko poza miastem, trudny dojazd
a sam cmentarz nie miał ładnego wyglądu. Krakowianie jeszcze przez kilka lat zabiegali o miejsca na cmentarzu Rakowickim czy Podgórskim oby tylko ich zmarły nie został skazany na pochowek na Batowicach. Z roku na rok jednak władze miasta starały się upiększyć nowy cmentarz. Zasadzono drzewa, wylano asfalt. W 1978 roku wybudowano przy ul. Reduta budynek administracyjny z salą pożegnań, przemianowaną później w kaplicę pogrzebową. Do tego momentu większość pogrzebów była odprawiana „od bramy” lub z drewnianej, dziś już nieistniejącej kaplicy św. Józefa na parafialnej części cmentarza. Z roku na rok liczba pogrzebów rosła. Do 1980 roku pochowano tu już kilka tysięcy osób. Konieczne było poszerzenie cmentarza . Pierwsze z nich miało miejsce w 1984 roku, kolejne
w 1987, 1992 i największe w 1997 roku. Obecnie batowicka nekropolia zajmuje obszar  ponad 50 hektarów i zostanie poszerzona o kolejne 5 ha po drugiej stronie ul. Powstańców, gdzie wciąż trwają prace nad jego zagospodarowaniem.  Jest to obecnie jedyna krakowska nekropolia z nowymi miejscami grzebalnymi; niedawno wyczerpały się miejsca na cmentarzu w Grębałowie. Władze miasta szacują, że miejsc na cmentarzu nie zabraknie przez najbliższe 10 lat, biorąc pod uwagę obecną ilość pochówków każdego roku. A ta z roku na rok rośnie. W samym 2015 roku odbyło się tu 1900 pogrzebów. Do dziś na komunalnej części spoczęło około 60 tysięcy krakowian. Wszystkich grobów według szacunków Zarządu Cmentarzy Krakowa jest ponad 40 tysięcy z czego niektóre- murowane- pozostają puste. Dominują pochówki tradycyjne z udziałem duchownych kościoła rzymsko- katolickiego- stanowią one 90 %wszystkich pogrzebów. Wzrasta co roku liczba pochówków urnowych: do 2012 roku pochowano tu w sumie ok. 250 urn a już w samym 2015 roku pogrzebów urnowych odnotowano 430.

W 1998 roku oddano do użytku nowoczesny kompleks administracyjno- ceremonialnym w którym mieszczą się biura Zarządu Cmentarzy Komunalnych, zakłady pogrzebowe, archiwum a także dwa obiekty ceremonialne: kaplica rzymsko- katolicka pw. Chrystusa Odkupiciela oraz sala świecka. Istnieją również dwie sale pożegnań, gdzie przed pogrzebem rodzina może godnie pożegnać się ze zmarłym. Kaplice poświecił Kardynał Franciszek Macharski a opiekę nad kaplicą objęła parafia Jezusa Dobrego Pasterza z Prądnika Czerwonego. Obecnie funkcje penitencjarza kaplicy sprawuje ks. Stefan Midor, który dba o wystrój kaplicy oraz co niedzielę odprawia w niej Msze świętą. Obiekt wybudowała Chemobudowa Kraków. Tu również miała powstać pierwsza w Krakowie spopielarnia zwłok, jednak dzięki licznym protestom okolicznych mieszkańców inwestycja została wstrzymana. Od marca 2016 działa w Podgórkach Tynieckich nowoczesne krematorium.

Pomyślano również o budowie pierwszego w Krakowie kolumbarium na pochówki urnowe. Nieopodal obiektu od strony ul. Powstańców powstała ściana z 618 niszami, które obecnie zajęte są już w 70%. Pierwszy pochówek miał tu miejsce w 1999 roku. ZCK własnym nakładem wybudował również kolumbarium w ogrodzeniu od strony wschodniej nekropolii.– jak dotąd nie dokonano tam żadnego pochówku.  Planuje się stworzenie pola urnowego i pola pamięci.

W listopadzie 2013 roku oddano do użytku kaplicę ekumeniczną od strony ul. Reduta. Powstała ona na fundamentach starej kaplicy, która przez przeszło 30 lat była głównym obiektem ceremonialnym na cmentarzu. W projekcie uwzględniono równię zaplecze sanitarne i gospodarcze .Projekt wykonało biuro projektowe Antemio sp. z o.o a budową zajęła się wyłoniona w drodze przetargu  firma Murdza. Wyposażeniem kaplicy zajęła się firma Murkrak z pobliskich Węgrzc.

Batowicka nekropolia choć nie tak piękna jak Rakowice ma swój charakter. Rzadko, choć coraz częściej można tu spotkać nagrobne rzeźby, wymowne epitafia. Większość nagrobków wykonanych
z granitu, marmurów ma prostą formę. Ładniejszą częścią zadaje się być ta od strony ul Reduta
z wysokimi drzewami, ozdobnymi krzewami i szerszymi alejkami. Nowsza część z starannie wyznaczonymi kwaterami wciąż się upiększa. Na cmentarzu istnieje sieć wodociągowa, liczne punkty segregacji odpadów, oświetlenie, zamontowano ławki. Przed cmentarzem działają liczne kwiaciarnie
i punkty sprzedaży zniczy.

Na cmentarzu Batowickim spoczęło wielu wybitnych postaci ze świata nauki, kultury, sztuki, sportu. Wśród nich: Andrzej Zaucha- piosenkarz, Bogdan Łyszkiewicz- lider zespołu „Chłopcy z Placu Broni”, Andrzej First- mistrz polski w kickboxingu, Jerzy Bereś– rzeźbiarz, artysta performer, Wacław Perendyk- artysta malarz, Kornelia i Wincencja Polówne- wnuczki wybitnego poety Wincentego Pola, Małgorzata Świrska- siostrzenica Marii Konopnickiej. Tu też swoje miejsce spoczynku znaleźli bestialsko zamordowani: Michał Łysek, Marta Bryła, Dariusz Dziekan, Piotr Łopatka- których śmierć poruszyła wielu mieszkańców Krakowa. Na parafialnej części spoczywa słynny dorożkarz Jan Kaczara- bohater „Zaczarowanej Dorożki” K.I.Gałczyńskiego.

Na Batowicach spoczęli również żołnierze Armii Krajowej i Wojska Polskiego. Tu również wyznaczono kwatery dla osób najbiedniejszych, których pogrzeby organizuje się na koszt państwa. W kwaterze sąsiadującej z parafialna częścią cmentarza ustawiono dwa obeliski z epitafium „Pamięci tych, którzy odeszli”. Wśród grobów widnieją tabliczki z wpisem NN- osób o nieznanej tożsamości.

W  kwaterze CCII istnieje jedyny w Polsce grobowiec w którym składowane są szczątki donatorów Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, czyli osób, które podarowały po śmierci swoje ciała do celów naukowo- medycznych- do dziś znalazło tu miejsce spoczynku 11 osób.  Swój zakonny grobowiec mają tu także oo. Karmelici, siostry Sercanki, Urszulanki, Miłosierdzia Świętego Wincentego APaulo oraz w części parafialnej ss. Albertynki.

« Lista ogłoszeń

Kontakt z nami

Na skróty

Adres
ul.Rakowicka 26, 31-510 Kraków

Telefon: 12 619-99-00
Fax: 12 619-99-90

e-mail: sekretariat@zck-krakow.pl
http://www.zck-krakow.pl