ZCK Kraków - Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie

BIP Szanujemy zmarłych, cenimy czas żywych

Ogłoszenia

50 lat Cmentarza w Grębałowie 2014-10-02 10:00:04

50 lat Cmentarza w Grębałowie
              5 października 2014 roku mija 50 lat od pierwszego pochówku na Cmentarzu w Grębałowie. Pochowano wówczas Franciszka Przewłockiego zmarłego 3 października 1964 roku.
Kiedy w 1954 roku uruchomiono kombinat hutniczy im. Włodzimierza Lenina, do Krakowa napływały dziesiątki tysięcy robotników. Nowa Huta bardzo szybko się rozrastała, lecz wraz z tym coraz bardziej kurczyła się liczba miejsc na cmentarzu Rakowickim czy w Mogile, na których to cmentarzach grzebano zmarłych, nowych mieszkańców Nowej Huty. Nie istniał wówczas jeszcze obecnie największy w Krakowie Cmentarz Batowicki. W 1962 roku sytuacja stała się na tyle krytyczna, że władze miasta musiały stworzyć nowy cmentarz. Padło na grunty leżące na styku wsi Grębałów i Lubocza. Tereny te leżały w ochronnych granicach kombinatu, wiec decyzją miasta nie mogły być wykorzystane pod budowę osiedla mieszkaniowego, za to świetnie nadawały się pod cmentarz. W 1964 roku zakupiono od prywatnych właścicieli z Luboczy grunty o powierzchni ok. 5 hektarów. Szybko zaprojektowano pierwsze kwatery, które dziś oznaczone są, jako kwatera I-VIII- od nich zaczęto pochówki. Pierwszy pogrzeb odbył się 5 października 1964 roku kiedy to pochowano Franciszka Przewłockiego. Jego grób nie zachował się do dziś. W początkach istnienia cmentarza nie było żadnych istniejących dziś budynków administracji cmentarza czy kaplicy. Pierwsze pogrzeby były od tzw. bramy. Nie było żadnego poświęcenia cmentarza, na co nie zgadzały się ówczesne władze, zgodnie z którymi Nowa Huta miała być „miastem bez Boga”- dotyczyło to także cmentarza komunalnego. Pierwsze kwatery uległy szybkiemu zapełnieniu i już po dwóch latach dokonano pierwszego poszerzenia nekropolii o 4 hektary w kierunku Luboczy. Ilości pochówków w ciągu każdego dnia wymusiły na władzach w 1975 roku budowę obiektu ceremonialnego i budynków administracyjnych. Nie było mowy o wystawieniu kaplicy, a jedynie tzw. sali pożegnań, choć nie zabroniono odprawiania pogrzebów w obrządku rzymsko - katolickim. Z czasem sala pożegnań samoczynnie zamieniła się w kaplicę pogrzebową nad którą opiekę duszpasterską sprawuje do dziś parafia pw. Miłosierdzia Bożego na Wzgórzach Krzesławickich.
Nazwa cmentarza- Grębałowski- pochodzi od drogi, która prowadziła z Nowej Huty do Grębałowa- ówczesnej wsi a dziś osiedla Nowej Huty. Dokonując kolejnych poszerzeń cmentarza m.in. w latach 70 ubiegłego stulecia aż o 13 ha w kierunku zachodnim i w 1994r. o 4 ha na północ, zaplanowano przestrzeń cmentarza w taki sposób by była miastem umarłych na wzór Nowej Huty. Potężna sieć długich i szerokich alei to główna cecha tej nekropolii- jak i Nowej Huty. Dziś Grębałowska nekropolia ma ok. 26 ha.
Do dziś miejsce wiecznego spoczynku znalazło tu ponad 30 tysięcy osób. Wśród nich: Bogdan Włosik, Ryszard Smagura, Andrzej Szewczyk - zamordowani w okresie stanu wojennego w latach 1982-83, Tomasz Jarosz ps. Papug- polski raper brutalnie zamordowany na jednym z nowohuckich osiedli. Cmentarz Grębałowski to nekropolia, na której pożegnano wielu zacnych mieszkańców Krakowa w tym Nowej Huty - profesorów, dziennikarzy, muzyków, ale przede wszystkim mieszkańców Nowej Huty - tych, którzy tworzyli tą dzielnice Krakowa - ludzi niezwykle silnych i bohaterskich. 
W dobie PRL nieopodal kaplicy istniała na niewielkim wzgórzu aleja zasłużonych- głównie spoczywały tam zmarłe osobistości kombinatu. Gdy zabrakło miejsc na nowe pochówki, ZCK podjął decyzję o przebudowie głównych - szerokich alei oraz alei zasłużonych, dzięki czemu pozyskano teren do nowych pochówków w tym do budowy kolumbarium na urny. Do nowych pochówków wykorzystuje się dziś miejsca po przekopaniu starych, nieopłaconych grobów. Na samym środku cmentarza króluje monumentalna figura Jezusa Zmartwychwstałego.
Od 1975 roku cmentarna kaplica ulegała degradacji. Co prawda przeprowadzano niewielkie kosmetyczne zabiegi typu malowanie ścian itp., jednak w ciągu niemal 40 lat nie dokonano gruntownego jej remontu. W 2014 roku, dokonano pierwszej od lat renowacji kaplicy, która zostanie oddana do użytku w przeddzień 50 rocznicy pierwszego pochówku na tym cmentarzu - 3 października 2014 roku o godzinie 12.00. Będzie to kolejny obiekt ceremonialny w ostatnim czasie oddany do użytku na krakowskich cmentarzach (na przełomie października i listopada 2011 roku – kaplice na cmentarzach: Wola Duchacka, Kobierzyn – Lubostroń, Bronowice, Prokocim, Mydlniki, w listopadzie 2012 roku: kaplica w Pychowicach, w listopadzie 2013 r. oddano nowowybudowaną kaplicę na Cmentarzu Prądnik Czerwony przy ul. Reduta, a w grudniu 2013 roku dom przedpogrzebowy na Cmentarzu Rakowice.
Grębałowska nekropolia to dziś nowoczesny, trzeci co do wielkości cmentarz Krakowa . Wtopił się na dobre w plany miasta, ale i w świadomość mieszkańców, którym tu niejednokrotnie przyszło pożegnać bliską im osobę.
 
                                                                                                                                  Opracował: Mariusz Gotfryd

« Lista ogłoszeń

Kontakt z nami

Na skróty

Adres
ul.Rakowicka 26, 31-510 Kraków

Telefon: 12 619-99-00
Fax: 12 619-99-90

e-mail: sekretariat@zck-krakow.pl
http://www.zck-krakow.pl